MİT’ten ‘Lawrence’a dair 87 yıllık tarihi belge: Cumhuriyet döneminde de adım adım takip

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), özel koleksiyonunda yer alan “Arabistanlı Lawrence” hakkında görüş bildiren raporu içeren belgelerin bir bölümünü paylaştı.

MİT’in resmi internet sitesinde “Özel Koleksiyon” içinde ziyaretçilerin erişimine açılan belgeler kısmına 87 yıllık bir raporu yayımladı. İngiliz istihbaratçı Arabistanlı Lawrence hakkında, 23 Eylül 1929 tarihinde dönemin istihbarat teşkilatı Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti (MAH) tarafından Büyük Erkan-ı Harbiyye Reisliği, Dahiliye ve Hariciye Vekaletleri’ne gönderilmek üzere hazırlanan raporda, Mısır, Suriye ve Irak’ta kıyafet değiştirerek ve farklı isimler ile yürüttüğü faaliyetlere ilişkin bilgiler yer aldı.

Ayrıca belgede, Arabistanlı Lawrence’ın asker kıyafeti ile bir fotoğrafının da sunulduğu raporda şu ifadeler yer alıyor:

“Kahire’deki Mason kulübüne Suriye ve Filistin’den gelen mevsuk ve teyit edilmiş malumatı ikinci maddede arz eylerim. İngiliz entelicens servis şeflerinden meşhur casus Miralay Lavrens’in bundan iki ay mukaddem Mısır’da şeyh Aptullah namı müstearile bir müddet bulunduktan sonra Suriye ve Irak’a geçtiği ve geçen ağustos ayı zarfında ansızın Kudüs’e geldiği ve elyevm Sudan’ın Hartum şehrinde bulunduğu anlaşılmıştır. Lavrens’in, Kudüs’te bulunduğu müddet zarfında bazen Müslüman hocası kıyafetinde ve şeyh Aptullah namile ve bazen de Amerikalı Musevi hahamı şeklinde ve Yakos İskinazi namile (buraki şerif-ağlama duvarı) civarına gelerek bu civarda bulunan Müslüman ve Yahudilere ayrı ayrı vakıtlarda zehirli telkınatta bulunarak heyecan getirdiği ve bugünkü Filistin kıtalini ihzar ettiği mevsuku kelam birçok zevatın ifadesiyle teyit edilmiştir.

Gerek entelicens servis merkezi ve gerek emperiyalist teşkilat resi karda bulunan amele fırkasının siyasetinden memnun değillerdir. Makdonalt’ın Mısır’dan sonra Filistin’e bir istiklal bahşetmek tasavvurunu mevkii tatbika koymadan Filistin’de bir ihtilal çıkartılarak istiklale layık olmadıkları maksadı istihdaf edilmiştir. Lavrens’in Sudan mıntakasına azimet etmiş olması keyfiyetinin de pek ziyade şayanı dikkat maksatlar ve esrarengiz tertibat ile alakadar olduğu temin edilmektedir. Binaenaleyh entelicens servis teşkilatı bu itilaf projesinin Mısır milletine arz edildiği bu sıralarda Mısır’da karışıklıklar ihdat edip Mısır’ın henüz bu lütfa layık olmadığı isbat edilecek ve bu suretle İngiliz parlamentosunda Makdonalt kabinesini zaif bir mevkie düşürerek evvelce olduğu veçhile Mısır’ın sinesine bağdaş kurup oturacaktır. Mısır’da karışıklıklar ihdas ve tertip için en iyi vasat şimdiki halde Sudan’dır. Sudan’da halihazırda yalnız İngiliz idaresi ve emperiyalist amalile meşbu İngiliz idare adamları ve Sudan’ın daimi bir surette Mısır’la ittisalı bulunduğundan Sudan’da Mısır için pek emin olarak bir suikastın ihzarı ve talim edilmiş ajanların Mısır’a ithal edilip menfi propagandalar ve tahribat yapılması pek basit bir keyfiyettir.”