Japonya, sivil ve askeri alanlarda kullanılabilecek çift kullanımlı teknolojik ürünlerin Japonya’ya ihracatının yasaklanmasını kınayarak, “Kesinlikle kabul edilemez ve son derece üzücü” denildi.
Çin ile Japonya arasındaki siyasi ve askeri gerilim yükseliyor. Pekin yönetimi, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin Kasım 2025 tarihinde Çin-Tayvan arasındaki siyasi krize ilişkin açıklamalarının ardından sivil ve askeri alanlarda kullanılabilecek çift kullanımlı teknolojik ürünlerin Japonya’ya ihracatının yasaklandığını açıklamıştı. Japonya, Çin’in bu kararını kınadı. Japonya tarafından yapılan açıklamada, Çin’in yasağının “kesinlikle kabul edilemez ve derinden üzücü” olduğu kaydedildi. Japonya Başbakanlık Sözcüsü Minoru Kihara düzenlediği basın toplantısında, “Sadece ülkemizi hedef alan bu tür bir önlem, uluslararası uygulamalardan önemli ölçüde farklıdır. Kesinlikle kabul edilemez ve son derece üzücü” dedi. Hangi ürünlerin hedef alındığının henüz netleşmediğini belirten Kihara, Japon sanayisi üzerindeki muhtemel etkisine ilişkin yorum yapmaktan kaçındı.
“Çift kullanımlı ürünleri Japonya’ya sağlayan herhangi bir ülkeye yasal sorumluluk tesis edilecektir”
Çin Ticaret Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada, “Çin, ulusal güvenliğinin ve çıkarlarının korunması ile nükleer silahların yayılmasının önlenmesi gibi uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla başta Çin İhracat Kontrolü Kanunu ile Çift Kullanımlı Ürünlerin Kontrolü Yönetmeliği olmak üzere ilgili mevzuatlara dayanarak, Japonya’daki askeri kullanıcılar, askeri amaçlar ve Japonya’nın askeri kapasitesinin artırılmasına katkı sağlayabilecek diğer tüm nihai kullanıcı ve amaçlara yönelik tüm çift kullanımlı ürünlerin ihracatını yasaklama kararı almıştır. Bu yasayı ihlal ederek Çin menşeli çift kullanımlı ürünleri Japonya’daki kişi ve kuruluşlara sağlayan herhangi bir ülke veya bölgeden kişi ve kuruluşlar hakkında yasal sorumluluk tesis edilecektir” ifadeleri kullanılmıştı.
İhracat yasağına tabi olan unsurlar arasında sivil ve askeri kullanımları olan ürün, teknoloji ve yazılımların yanı sıra insansız hava aracı (İHA) ve çip yapımında kullanılan nadir toprak elementlerinin de bulunduğu açıklanmıştı.
“Japonya liderleri ‘tek Çin’ ilkesini ciddi biçimde ihlal etmiştir”
Çin’in çift kullanımlı teknolojik ürünlerin Japonya’ya ihracatının yasaklanmasının doğrudan Japonya Başbakanı Takaichi’nin açıklamalarıyla ilgili olduğunu bildirmişti. Açıklamada, “Japonya liderleri son dönemde Tayvan’la ilgili açıkça yanlış açıklamalar yapmış, Tayvan Boğazı’na güç kullanarak müdahale edilebileceği imasında bulunmuş; Çin’in iç işlerine kaba bir şekilde müdahale ederek ‘tek Çin’ ilkesini ciddi biçimde ihlal etmiştir. Bu tutumun niteliği ve etkisi son derece olumsuzdur” denildi.
Japonya Başbakanı’nın açıklaması
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, Kasım 2025’te Japonya parlamentosunda yaptığı bir konuşmada, Çin’in Tayvan’a yönelik muhtemel saldırısının Japonya’nın varlığını tehdit eden bir durum olarak nitelendirilebileceğini belirtmişti. Sanae’nin ifadeleri Pekin yönetiminden yoğun tepki toplamış ve iki ülke arasında ağır suçlamaların şiddetlendiği bir krize dönüşmüştü.
