Geri dönüşümden sanata uzanan yolculuk: Bez bebekler yeniden hayat buldu

Edirne’de yaşayan 76 yaşındaki Emine Çağlayan, “İlkyaz Bez Bebekleri” projesi ile kentin geleneksel bez bebeğini günümüze uyarladı. Tamamı geri dönüşüm malzemelerinden hazırlanan bez bebekler, çocukluk hatıralarını, dayanışmayı ve umudu da içinde taşıyor.

Hayatı boyunca sanatın her dalıyla uğraşan 76 yaşındaki Emine Çağlayan’ın başlattığı “İlkyaz Bez Bebekleri” projesi kadınlara umut oldu. Edirne Kent Konseyi Kadın Meclisi Kültür Sanat Çalışma Grubu üyesi ev hanımı kadınlar, haftanın belirli günlerinde bir masa etrafında toplanarak üretmenin ve paylaşmanın mutluluğunu yaşıyor. Haftanın belirli günlerinde buluşan kadınlar, “Birlikte üretiyor, birlikte güçleniyoruz” sloganıyla yürütülen projede hem keyifli vakit geçiriyor, hem de unutulmaya yüz tutmuş el sanatını yaşatıyor. Kumaş artıkları, kullanılmayan eşyalar ve geleneksel motiflerle hazırlanan bebekler, Edirne bez bebeğini günümüze uyarlıyor.

Projeyi başlatan Emine Çağlayan, çocukluğundan bu yana el sanatlarına ilgi duyduğunu belirterek, “Tamamen geri dönüşüm ürünleri kullanıyoruz. Eskiyi canlandırmak, arkadaşlarımla paylaşmak beni mutlu ediyor” dedi.

Çocukluğundan bu yana el sanatlarıyla iç içe olduğunu anlatan Çağlayan, “Bu bebekleri yaparken kendi çocukluğuma dönüyorum. Birlikte üretmek, birlikte hatırlamak çok kıymetli” dedi.

Her gördüğü objeyi yapmaya çalıştığını ve bu bebekleri de bir an düşünüp “Böyle bir şey yapabilirim” diyerek başladığını, yaptıkça da hoşuma gittiğini söyleyen Çağlayan, arkadaşlarıyla birlikte hem eskiyi canlandırdıklarını hem de geri dönüşüme katkı sağladıklarını belirtti. Çocukluğunda da tahtalarla, hamurla, çamurla bebekler yaptığını anlatan Çağlayan, evdeki kumaşları ve kullanmadığı malzemeleri bu şekilde değerlendirmek istediğini aktardı.

Çocukluğunda da aynı şekilde bebekler olduğunu söyleyen 46 yaşındaki ev hanımı Gül Şengül ise, “İlk gördüğümde çok enteresan geldi, sonra çocukluğuma döndüm. Yapmaya başlayınca el sanatları ile muhteşem bir esere dönüştüğünü gördüm. Bu yüzden Emine abla ile beraber bu yolculuğa devam ediyoruz. Elimizde ufak tefek kumaş parçaları, kullanmadığımız eşyalarımız oluyor. Bunların her biri bizim için bir obje, nesne olarak geri dönüşüme katılıyor” dedi.

Çeşitli materyalleri kullanarak birlikte ürettiklerini söyleyen El Sanatları Öğretmeni Sevilay Güler, hem geçmişi yad ettiklerini hem de birlikte üretmenin keyfine vardıklarını belirtti. Projede geleneksel süslemelerle bez bebeklere son dokunuşların yapıldığını belirten Güler, bu eserleri gelecek nesillere bırakmak istediklerini söyledi.

Projeye katılan kadınlar, bez bebeklerle hem geçmişe yolculuk yapıyor, hem geleneği canlandırıyor, hem de sohbet ederek hep birlikte üretmenin mutluluğunu yaşıyor. Edirneli kadınlar, ilerleyen süreçte ürettikleri bez bebeklerin satışını yaparak ev ekonomilerine de katkı sağlamayı hedefliyor.