Gaziantep’te 45 yıldır Osmanlı saraylarını süsleyen sedef kakma sanatıyla uğraşan Ökkeş Bozkurt, antika silah, kılıç ve hançerlere sedef işlemesi yapıyor.
Osmanlı döneminde yaygın el sanatlarından olan sedef kakma sanatı Gaziantep’te ustaları tarafından ayakta tutuluyor. Çeyiz sandığı, ayna, sandalye, sehpa, midye kutu, rahle, şamdan, baston, anahtarlık, kül tablası, sini altlığı, tavla ve telefonluk gibi eşyaların yanı sıra sedef işlemeli orijinal Osmanlı tüfekleri, hançerler, kılıçlar ve silah kabzaları yapan 58 yaşındaki Ökkeş Bozkurt, padişah mesleği olarak da bilinen sedef kakma sanatıyla adından söz ettiriyor.
Yok olmaya yüz tutmuş el sanatlardan olan sedef kakma sanatını sürdürüyor
Türkiye’de yok olmaya yüz tutmuş el sanatlardan olan sedef kakma sanatını tarihi Gümrük Han’daki atölyesinde severek sürdüren Bozkurt, Osmanlı döneminde de birçok padişahın uğraş verdiği bilinen sanatı yaşatmak için elinden gelen çabayı gösteriyor. Tarihi mekanda kurduğu atölyesinde Osmanlı saraylarındaki sedef sanatının yanı sıra dönemin süs ve mobilya ile gündelik eşyalara sedef işlemesi yapan Bozkurt, ortaya çıkarmış olduğu birbirinden değerli ürünlerle kısa zamanda hem Türkiye’den hem de dünyadan ilgi görmeye başladı. Önce motifleri ağaca çizen, küçük çekiç darbeleriyle teli ağaca işleyen ve daha sonra motifin içini oyan Bozkurt, elmas taşla şekil verdiği sedefi motife yerleştirdikten sonra zımparalıyor ve cilalayarak renk veriyor.
“45 yıldır bu işin içerisindeyim”
7 yaşındayken çırak olarak başladığı sedef kakma sanatını 45 yıldır sürdürdüğünü belirten Bozkurt, “45 yıldır bu işin içerisindeyim. Mesleğimiz sedef kakma sanatı olarak geçer. Yaptığımız iş tamamen telkari işler. Ceviz ağacı üzerine telkari işliyoruz. Tamamen pirinç telden işliyoruz. Tatlı su midyeleriyle de şekillendiriyoruz. İşlemiş olduğumuz pirinç tellerin arasına tatlı su midyesiyle işlem yapıyoruz. Her parçamız en küçük parçadan en büyük parçaya kadar 10 defa elden geçiyor. Çizim aşaması, çizdikten sonra tekrar bunun pirinç telleriyle işlenmesi keskiler vasıtasıyla işleniyor. Ondan sonra pirinç telleri yatırılıyor. Pirinç teli bittikten sonra tutkal vasıtasıyla aralarını tutkallıyoruz. Ondan sonra da frezeler yardımıyla yerlerini açıyoruz. Bu sedef yerlerini tutkallıyoruz. Elmas taşları düzelttikten sonra tek tek yerlerine yerleştiriyoruz. Ondan sonra macun vasıtasıyla gömüyoruz. Gömdükten sonra tekrar bunun bir silme aşaması var. Zımparalar yardımıyla siliyoruz. Zımparayla sildikten sonra asitliyoruz. Asitledikten sonra tekrar pürüz yardımıyla yakıyoruz. Yaktıktan sonra zımpara aşaması devam ediyor. Zımparadan sonra cilalayıp bitiriyoruz” dedi.
“Bu sanat ölmeye yüz yutmuş meslekler grubunda yer alıyor”
Meslekte çırak ve ustanın yetişmediğini belirten Bozkurt, “Eleman yetiştiremediğimizden dolayı bu sanat ölmeye yüz yutmuş meslekler grubunda yer alıyor. Ne kadar uğraş verirsek verelim, devletimiz bu konuda bize destek verdiği halde yine de çırak yetiştirmekte zorlanıyoruz. Bu mesleğin ölmemesi için bizimle çalışabilecek arkadaşlara ihtiyacımız var. Ama maalesef ki günümüz şartlarında ben 3 tane evlat yetiştirdim bir tanesini bu mesleğe aşılayamadım ve ben işimi 45 yıldan beri severek yapıyorum. Bu mesleği yapmamdaki sebeplerden biri de mesleğe olan aşinalığımdır, mesleğe olan aşkımdır. Ben mesleğimi gerçekten çok seviyorum” şeklinde konuştu.
“Antika kılıç, tabanca ve silahların üzerine sedef kakma yapıyoruz”
Antika silah, kılıç ve hançerlere sedef işlemesi yaptığını belirten Bozkurt, “Eski antika kılıç, tabanca ve silahların üzerine sedef kakma yapıyorum. Günümüzde kılıç, hançer, silah biraz gündemde olduğu için bize getiren oluyor. Bize zülfikar kılıçlar geliyor ve zülfikar kılıçların üzerine sedef kakma yapıyorum. Demirlerini de işliyoruz. Demirlerin üzerine istenilen isim, ayet yazılabiliyor. Ahşap üzerine tamamen telkari ürün olarak pirinç terleriyle işleme yapabiliyorum” diye konuştu.
