Diyarbakır Büyükşehir’den görme engelliler için yeni bir sesli kütüphane

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, görme engellilerin yazılı materyallere erişimini sağlamak ve hizmetleri eşit, bağımsız ve güvenli biçimde sunmak amacıyla yeni bir Sesli Kütüphane Projesi’ni hayata geçirdi. Sesli kitaplar, Braille baskılı materyaller ve modern teknolojilerle donatılan kütüphaneden yararlanan vatandaşlar, “Hayalimiz olan kütüphaneye kavuştuk” dediler.

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, daha önce hayata geçirdiği sesli kütüphane hizmetlerini geliştirerek, görme engelli vatandaşların bilgiye erişimini daha kapsamlı ve nitelikli hale getiren yeni bir merkezi hizmete açtı. Önceki deneyimlerden elde edilen birikimle kurulan ve ileri teknolojik donanımlarla güçlendirilen Sesli Kütüphane, Braille materyallerden konuşan bilgisayarlara kadar geniş imkânlarıyla yalnızca bir okuma alanı değil, aynı zamanda eğitimde fırsat eşitliğini büyüten kapsayıcı bir yaşam alanı olarak öne çıkıyor. Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Dairesi Başkanlığının Yenişehir ilçesi Stad Millet Bahçesi’ndeki Amida Halk Kütüphanesi bünyesinde hayata geçirdiği Sesli Kütüphane Projesi’nin en dikkat çekici yönlerinden biri, görme engelli vatandaşları merkeze alarak onların günlük yaşamda karşılaştığı somut ihtiyaçlara odaklanması oldu. Yazılı metinlere sesli erişim sağlanırken, Braille okuma-yazma çalışmaları yapılabiliyor ve kabartma yazı üretimi gerçekleştirilebiliyor. Az gören vatandaşlar için ekran büyütme ve kontrast ayarlama gibi yardımcı teknolojiler de sunuluyor. Ayrıca kütüphane, deneyimli bir görme engelli personel koordinasyonu üstleniyor.

Projeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Engelli Şube Müdürü Emin Baran, hayata geçirilen birimin eşitlikçi politikaların bir sonucu olduğunu vurguladı. Baran, Braille dokümanlar, sesli kütüphane sistemi ve güçlü altyapı sayesinde görme engelli vatandaşların bilgiye bağımsız ve eşit şekilde ulaşabildiğini belirterek, “Bu tür çalışmaları ayrıcalık ya da lütuf olarak değil, kamusal sorumluluk olarak görüyoruz. Bu birimde total körlerin ve az görenlerin kullanabileceği teknolojiler bulunuyor” dedi.

Baran, merkezin ilerleyen süreçte bilgisayar kurslarından Braille eğitimlerine kadar birçok programı içereceğini ifade ederek, Türkçe ve Kürtçe içeriklerle çok dilli hizmet sunulacağını kaydetti.

Sesli Kütüphane sorumlusu Abdülmecit Yılmaz ise, merkezin donanımına ilişkin bilgi verdi. Yılmaz, “Konuşan bilgisayarlar, sesli ekran okuyucular, MP3 cihazları, doküman tarama sistemleri, Braille yazıcılar ve Braille ekranlar gibi donanımlarla kullanıcılarımıza geniş bir yelpazede destek sunuyoruz. Evinde bilgisayar imkânı olmayan arkadaşlarımız burada rahatça çalışabilecek, internette özgürce dolaşabilecek ve eğitimlerine devam edebilecek” diye konuştu.

Kütüphaneden yararlanan üniversite öğrencisi Songül Uçu, merkezin önemine dikkat çekerek, “Hayatımız normal şartlar altında zaten zor. Bu tarz kütüphaneler bizim için çok önemli. Normal bir kitabı getiriyorsunuz ve size okuyor. Bilgisayarların konuşuyor olması, bastığınız harfi söylemesi çok büyük bir şey. Üniversitede sunum hazırlamamız gerekiyor. Bu yüzden bilgisayarı etkin kullanmak zorundayız. Buradaki bilgisayarların hepsi konuşuyor ve bu durum hayatımızı en azından okuma aşamasında bir nebze kolaylaştırıyor” dedi.

76 yaşındaki İsa Deniz ise geçmişte yaşadıkları zorlukları hatırlatarak, projenin önemini şu sözlerle dile getirdi:

“Bunlar benim için adeta bir kurgu film gibi. Geçmişte çok sıkıntı çektik, bu imkânları hayal bile edemezdik. Bugün gelinen nokta gerçekten çok değerli. Tüm görme engellilere çağrıda bulunuyorum; bu kütüphaneye sahip çıkmalıyız, destek olmalıyız. Bu bizim hayalimizdi.”

Üniversite öğrencisi Pelşin Çelebi de özellikle eğitim sürecinde yaşadığı zorlukları anlatarak, “Türkiye’de görme engellilere yönelik eğitim imkânları özellikle lise döneminde çok sınırlı. Eğer o dönemde böyle bir kütüphane olsaydı çok daha rahat okuyabilirdim. Şu an burada bu materyallere erişebilmek çok güzel. Üniversitede eğitimimi daha iyi sürdürebileceğimi düşünüyorum” dedi.

Sesli kütüphane hizmetinden yararlanmak isteyen vatandaşlar, engelli raporu ve kimlik fotokopisi ile başvuru yapabiliyor. Merkez, hafta içi her gün 08.00-17.00 saatleri arasında hizmet veriyor.