Ankara’da Türkiye-Özbekistan güvenlik ve strateji masası

Türkiye ile Özbekistan arasında Ortak Stratejik Planlama Grubu’nun dördüncü toplantısı ile 4+4 Mekanizması’nın ilk toplantısı 20 Ocak’ta Ankara’da gerçekleştirilecek. Görüşmelerde ikili ilişkilerden savunma sanayii iş birliğine, ticaret hacminin artırılmasından bölgesel gelişmelere kadar geniş bir gündem ele alınacak.

Türkiye-Özbekistan Ortak Stratejik Planlama Grubu’nun (OSPG) Dördüncü Toplantısı ile Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın’ın katılımıyla düzenlenecek 4+4 Mekanizması Birinci Toplantısı, 20 Ocak tarihinde Ankara’da gerçekleştirilecek.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Dışişleri Bakanı Fidan’ın söz konusu görüşmelerde, Türkiye ile Özbekistan arasındaki siyasi ilişkilerin mükemmel düzeyde seyrettiğini vurgulaması bekleniyor.

Bu çerçevede, ticaret, ekonomi, enerji, ulaştırma ve bağlantısallık, tarım, turizm, sağlık ve kültürel alanlar başta olmak üzere ikili iş birliğinin daha da geliştirilmesi için atılabilecek adımların ele alınacağı ifade ediliyor.

Bakan Fidan’ın ayrıca, 2025 yılında yaklaşık 3 milyar dolara ulaşan ikili ticaret hacminin, her iki ülke Cumhurbaşkanları tarafından belirlenen ortak hedef doğrultusunda 5 milyar dolara çıkarılmasına yönelik çalışmaların yoğunlaştırılması gerektiğine dikkati çekmesi öngörülüyor.

Görüşmelerde, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) başta olmak üzere çok taraflı platformlarda iş birliğinin güçlendirilmesinin önemine vurgu yapılması, Türkiye ile Özbekistan arasında askeri ve savunma sanayii iş birliği ile terörizm ve örgütlü suçlarla mücadele alanlarında iş birliğinin derinleştirilmesine yönelik gayretlerin sürdürülmesi gerektiğinin kayda geçirilmesi bekleniyor.

Bakan Fidan’ın, “Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru”nun tamamen işlevsel hale getirilmesi amacıyla Türkiye-Azerbaycan-Özbekistan Üçlü Bakanlar Mekanizması çerçevesindeki çalışmaların devam etmesinin elzem olduğunun altını çizmesi de gündemde yer alıyor.

Toplantılarda Afganistan ve Filistin meselesi dahil olmak üzere bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında Özbek muhataplarla fikir alışverişinde bulunulması öngörülüyor.

Türkiye, Özbekistan’ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olma özelliğini taşıyor. İki ülke arasındaki ilişkiler, kardeşlik bağı temelinde karşılıklı saygı ve iş birliği anlayışıyla, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev tarafından belirlenen hedefler doğrultusunda gelişimini sürdürüyor. Bu kapsamda, Türkiye ile Özbekistan arasında “kardeşlik hukukuna dayalı kapsamlı stratejik ortaklık” mekanizması çerçevesinde ikili ilişkilerin yanı sıra TDT başta olmak üzere çok taraflı platformlarda da iş birliği güçleniyor.

İki ülkenin Dışişleri ve İçişleri Bakanları ile İstihbarat Başkanlarının katılımıyla oluşturulan 3+3 Mekanizması Toplantısı ilk kez 11-12 Eylül 2024 tarihlerinde Taşkent’te düzenlenmiş, Savunma Bakanlarının da dahil edilmesiyle mekanizma 4+4 formatına genişletilmişti.

Öte yandan, Orta Asya ile enerji, ulaştırma ve ticaret bağlantısallığının güçlendirilmesine yönelik tesis edilen Türkiye-Azerbaycan-Özbekistan Dışişleri, Ticaret ve Ulaştırma Bakanları Mekanizması da önemli iş birliği platformları arasında yer alıyor. Söz konusu mekanizmanın son toplantısı 29 Ocak 2025’te Ankara’da gerçekleştirilmişti.

Türkiye’nin Özbekistan ile 2025 yılı ikili ticaret hacmi yaklaşık 3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, 5 milyar dolarlık hedef doğrultusunda ticari ve ekonomik iş birliğini artırmaya yönelik karşılıklı adımlar atılmaya devam ediliyor.

Türkiye, 2025 yılının ilk 6 ayında Özbekistan’daki yabancı yatırım ve kredili sabit sermaye yatırımlarından yaklaşık yüzde 8,1 pay alarak, ülkede en fazla yatırım yapan üçüncü ülke konumuna yükseldi. Özbekistan’da faaliyet gösteren yaklaşık 2 bin Türk sermayeli firma bulunuyor. Yatırımların büyük bölümünün tekstil sektöründe yoğunlaştığı belirtilirken, Türk firmalarının son dönemde gıda, seracılık, inşaat malzemeleri, enerji ve imalat sanayi gibi alanlarda da yatırımlarını artırdığı kaydediliyor.