Taşkömüründen nadir toprak elementi araştırılacak
Zonguldak’ta TTK ve TENMAK arasında düzenlenen protokol kapsamında taşkömürü ve yıkama atıklarından nadir toprak elementi elde edilmesi için araştırma geliştirme çalışması yapılması amaçlanıyor.
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) ve Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) arasında geçtiğimiz aylarda ileri teknoloji ürünlerde kullanılan nadir toprak elementinin kömürden ve atıklarından elde edilmesine yönelik AR-GE çalışmalarını kapsayan protokol imzalandı.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Serdar Yılmaz, söz konusu protokolün değerli olduğuna dikkat çekti. AR-GE çalışmasının bölgeye katkı sağlayacağını düşündüğünü ifade eden Yılmaz şöyle dedi:
“Özellikle ikincil kaynaklar dediğimiz kaynakların araştırılması söz konusu. ’Kömürün bünyesinde veya atıklarında bir nadir toprak elementleri bulabilir miyiz?’ çerçevesinde AR-GE çalışmasına yönelik proje imzalandığını biliyoruz. İnşallah bu tür şeyler bulunursa bölgeye de katma değer sunacaktır diye düşünüyorum. Aynı zamanda atıkların değerlendirilmesi açısından da bu konuyu önemsiyorum.”
Başta ABD ve Çin olmak üzere birçok ülkenin nadir toprak elementine yönelik çalışmaları olduğunu Türkiye’nin ise ETİ Maden, TENMARK ve MTA aracılığıyla araştırmaları olduğunu sözlerine ekleyen Yılmaz, “Kömürün kendi bünyesinde olabilir. Kömürün atıklarında ve kül birleşiklerinde olabilir. Bununla beraber cevher hazırlama dediğimiz atıklarında ve uçucu kül dediğimiz, kömür yandıktan sonra oluşan ince toz kalıntıların da araştırılmasına gerek vardır diye düşünüyorum. Kömürün direkt bünyesine vardır demek de biraz soru işareti. Bunun biraz araştırılması gerekiyor. ’Kömürü yakalım, bunun külüne bakalım’ demek de doğru bir yaklaşım değil. Ancak bunun belli bir araştırmadan geçmesi gerekir. Laboratuvar ölçekli araştırmaların yapılması ve yavaş yakılması lazım. Daha sonra ortaya belli bir kalıntının ortaya çıkması lazım ve bunların analiz edilmesi gerekiyor. Diğer tarafta da ’şist’ dediğimiz kömürün killi yapılarında da bakılması gerekiyor. Çünkü birinci yataklarda genel olarak killi yapılara sahibiz. Buralarda aranmaz ama TENMAK ve TTK arasında ikincil yataklar dediğimiz bölgeler söz konusu. Buralara, atıklara ve kömürün kendi bünyesine bakılacaktır” şeklinde konuştu.
