Serbest piyasada kabuklu fındık kilogram fiyatı 250 liraya kadar gerilerken, kavrulmuş ve paketli fındığın raflarda kilogram fiyatı bin 450 liraya kadar yükseldi. Fiyat farkında randıman düşüşü ve artan işletme maliyetlerinin etkili olduğu belirtiliyor.
Serbest piyasada kabuklu fındık fiyatları gerilerken, raflardaki kavrulmuş ve paketlenmiş fındık fiyatlarının yükselişini sürdürmesi dikkat çekiyor. Giresun’da 2025 yılı içinde 350 liraya kadar çıkan kabuklu fındık fiyatı, yeni yılın ardından yaklaşık 100 liralık düşüşle 250 lira seviyelerine geriledi. Buna karşın market raflarında kavrulmuş iç fındık fiyatları bin liradan başlayıp bin 450 liraya, bazı ürünlerde ise bin 600 liraya kadar ulaşıyor.
Sektör temsilcileri, serbest piyasa ile raf fiyatları arasındaki farkın temel nedeninin randıman düşüşü ve artan üretim maliyetleri olduğunu ifade ediyor. Geçmiş yıllarda 500 gram kabuklu fındıktan 50 randıman esasına göre ortalama 250 gram iç fındık elde edilirken, bu oranın bu yıl yüzde 40’lara kadar düştüğü belirtiliyor. Bu durumun, raflardaki ürün maliyetlerini doğrudan artırdığı kaydediliyor.
“Randıman düşüşü fındıktaki zayiatı artırdı, o da fiyatları arttırdı”
Giresun’da fındığa katma değer katarak üretimden tüketime kadar işletmeciliğini yapan Ayhan Akten, kabuklu fındık fiyatlarının Giresun kalite için 250-260 lira bandına gerilediğini, levant kalite fındıkta ise fiyatların daha düşük olduğunu söyledi. İki kalite arasında yaklaşık yüzde 20’lik fark oluştuğunu belirten Akten, bu yılki kalite kaybının temel nedeninin randıman oranındaki düşüş olduğunu dile getirerek “Kavrulan fındıktan çıkan temiz iç oranı azaldı. Zar atması, çürük oranının artması, nem ve rutubet gibi etkenler zayiatı artırıyor. Bu da maliyeti yükseltiyor. Bu yıl diğer yıllara göre yüzde 15-20 oranında ek maliyet farkı oluştu. Şu anda raflarda bin liraya da fındık var, bin 250 liraya da, bin 450 liraya da. Ürünün ebatı, randımanı, kalitesi ve görünümü fiyatı belirliyor” dedi.
Kavurma sonrası verim düşüyor
Üretim sürecine de değinen Akten, kabuklu fındığın kırıldıktan sonra natürel olarak ayrıştırıldığını, çürük ve buruşukların temizlendiğini, ardından kavrulma aşamasına geçildiğini anlattı. Kavurma sonrası zar kaybı ve ek ayıklama işlemlerinin de maliyeti artırdığını belirten Akten, “Eskiden 100 kilo fındık kavurduğumuzda 80 kilo net ürün alırdık. Şimdi bu miktar 55-60 kiloya kadar düştü. Sadece kırma ve kavurma işleminin fabrika maliyeti bile yüzde 35-40 seviyelerine ulaşıyor” diye konuştu.
