İzmir’in tescilli lezzeti ’İzmir gevreği’ yeni fiyatıyla tezgahlardaki yerini aldı. İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (İESOB) tarafından kabul edilen yeni tarifeye göre, 100 gramlık İzmir gevreği 1 Ocak’tan itibaren 20 TL’den satışa sunulmaya başlandı.
Girdi maliyetlerindeki artışlar İzmir’in kahvaltı sofralarını süsleyen simge lezzetinde fiyat güncellemesini beraberinde getirdi. Özellikle un, susam ve odun gibi hammadde fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra, işçilik ve işletme maliyetlerinde yaşanan artışlar, yeni fiyat tarifesinin gerekçesi olarak gösterildi. İzmir gevreğini Türkiye’deki diğer simit türlerinden ayıran en büyük özellik ise yapımındaki ustalık ve geleneksel yöntemler. Birçok bölgede hamur soğuk pekmeze batırılırken, gerçek İzmir gevreği üzüm pekmeziyle dolu kaynayan kazanlarda hayat buluyor. Fırın ustaları, gece yarısından itibaren mesaiye başlayarak hamuru özenle yoğuruyor. Halka haline getirilen hamurlar, ocak üzerinde kaynayan üzüm pekmezli sıcak suya daldırılarak ön pişirme işleminden geçiriliyor. Bu yöntem, gevreğe o karakteristik çıtırlığını ve rengini veren en önemli sır olarak biliniyor. Pekmez banyosundan çıkan hamurlar, bol susama bulandıktan sonra ustaların maharetiyle kara fırınlara sürülüyor. Modern fırınlar yerine meşe odunu ateşiyle ısınan taş tabanlı kara fırınlarda pişen gevrekler, hem kokusu hem de dokusuyla fark oluşturuyor.
Fırıncı esnafı durumdan dertli
Girdi maliyetlerindeki artışın esnafı zor durumda bıraktığını belirten simit fırını çalışanı Cengiz Alkan, “Biz zam yapmadan daha geçen haftadan una, şekere, yağa, A’dan Z’ye her şeye zam geldi. İnce kalemden büyük kalemlere kadar her şeye zam geldi, biz de mecburuz. Eskiden 1 lirayken daha çok kazanıyorduk, şimdi 20 lira ama daha az kazanıyoruz. Biz de istemeyiz zam gelmesini; ne kadar zam gelse satışlar o kadar azalıyor. Milleti sevindirmek isteriz ama inan ki bizim de elimizde bir şey yok” dedi.
“İyi gevrek pekmezde pişer”
Gevreğin yapım aşamalarını ve farkını anlatan Alkan, “20-30 senelik ustalarımız önce hamuru yapıyor, yarım saat 45 dakika dinlendiriyoruz. Sonra gevreği bağlayıp kaynar üzüm pekmezine bandırıyoruz. Ardından bir süre daha dinlendirip odun ateşinde kara fırına atıyoruz, çıtır çıtır çıkıyor. İstanbul’dan Ankara’ya her yerde aynı; bu simit değil, gevrek. Simit diye bir şey yok, zaten gevreği bilen bilir. Kimse simitle karıştırmasın, İstanbul ve Ankara İzmir gevreğinin yanında boş” ifadelerini kullandı.
“Yüksek de olsa yeriz”
Gevreğe yapılan zamdan memnun olmadığını dile getiren vatandaş Serpil Payçu, “Ne kadar olursa olsun gevrekten vazgeçemeyiz. Gevreği yediğiniz zaman 2-3 tane birden yiyorsunuz. Hani bir tane yenmiyor. O yüzden de 20 lira çok. Ama yemekten de vazgeçmeyiz. Biz İzmirliyiz. Boyoz, gevrek yemeden yapamayız. Hatta İzmir’in meşhur Boyoz fırını var, gevrek fırını var. Çok eski, ben doğma buralıyım. Hakikaten hiçbir yerde aynı tat yok. Sabah da hem Boyoz hem de gevrek yedim” dedi.
