Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, deniz çayırı ve pinaların Marmara için önemine işaret ederek, “Pina, son sığınak Marmara’da canlılığını, sağlıklı yaşamını sürdürüyor. Pinaları çok az biliyoruz. Bilmek, tanımak korumanın temeli.” dedi.
Sarı, yaptığı açıklamada, bu yıl Marmara Denizi’nde bebek pina sayısında artış olduğunu belirterek, Marmara ve pinanın, kirliliğe, deniz suyu sıcaklıklarındaki artışa, yanlış kıyı yönetimine ve yanlış avcılığa rağmen birlikte direndiğini kaydetti.
Saatte 6 litre suyu filtre ederek temizleyen, Akdeniz’in endemik türü olan pinanın, müsilajsız Marmara için umut olduğunu dile getiren Sarı, İstanbul’da Tuzla kıyılarındaki dalışta pinayla karşılaştığı için sevindiğini anlattı.
“Okullarda pinalar anlatılmalı”
Yoğun kentleşme, sanayi, kirlilik, kıyı dolguları yüzünden Marmara’nın kuzey kıyılarında sınırlı alanda varlığını sürdürebilen pinanın sağlıklı populasyonlarından biriyle Tuzla Yelken Kulübü kıyılarında karşılaştığını aktaran Sarı, şöyle konuştu:
“Pırıl pırıl sularıyla bizi şaşırtan bu ilginç alanda, çok sayıda sağlıklı pinayı görüntülemek bizi şaşırttı. İstanbul’un en yoğun endüstriyel alanlarından birinin kıyılarında böyle sağlıklı ve güçlü bir popülasyonun varlığı umudumuzu artırdı. 2016-2019 yılları arasında bir hastalık yüzünden, Cebelitarık Boğazı ile Çanakkale Boğazı arasında neredeyse bütün Akdeniz’de toplu ölüme maruz kalan pina, son sığınak Marmara’da canlılığını, sağlıklı yaşamını sürdürüyor. Kirlilik, kıyı dolguları, tekne çapaları, iklim değişimine bağlı deniz suyu sıcaklıklarındaki artış yüzünden tehdit altında olan pinaları korumak için azami gayret göstermemiz lazım. Pinaları çok az biliyoruz. Bilmek, tanımak korumanın temeli. Marmara Denizi çevresinde okullarda pinaları anlatmalı, sahil ve plajlara panolar koyarak bilgilendirmeyi artırmalıyız.”
“Metrekarede 3-4 pina görüldü”
Sarı, İzmit Körfezi girişinde Eskihisar Kalesi dibinde, kıyı dolgularından kendini kurtarabilmiş küçücük bir alanda da hem deniz çayırı hem oldukça yoğun pina (Pinna nobilis) popülasyonuna rast geldiklerini vurgulayarak, “Neredeyse her metrekarede 3-4 pina var.” dedi.
Son yıllarda İzmit Körfezi’nde yürütülen temizleme çalışmalarının etkisinin tüm körfeze yayılması durumunda deniz çayırlarının da geri gelebileceğine dikkati çeken Sarı, şöyle devam etti:
“Müsilajsız Marmara için umut bağladığımız pina ve onun en önemli habitatı olan, 1 metrekaresi günde 10 litreden fazla oksijen üreten deniz çayırlarını korumak zorundayız. Çayır alanının hemen yanında devam eden yağmur suyu tahliye borularına yönelik inşaatın bu alana zarar vermemesi için gerekli önlemleri acilen almalıyız. Hergün binlerce insanın yürüdüğü, zaman geçirdiği bu alana pina ve deniz çayırlarının önemini anlatan bilgilendirme panosu koymalıyız. Pinanın ve deniz çayırlarının umudu sönmemeli, bütün Marmara’ya yayılmalı.”
“Her saat 2 futbol sahası deniz çayırı yok oluyor”
Prof. Dr. Mustafa Sarı, deniz çayırlarının 1 metrekaresinin günlük 10 litreden fazla oksijen ürettiğine dikkati çekerek, şunları söyledi:
“Yavru balıklar, pinalar ve bütün deniz canlılarına saklanma, beslenme, barınma, üreme alanı olur. Tropik ormanlardan kat kat fazla karbon tutar. Bulanıklık yapan askıda katıları çöktürerek suyu berraklaştırır. Plaj sularını temizler. Rizomlu kökleriyle sedimenti tutarak, kıyısal erozyonu önler. Dünyada her saat 2 futbol sahası büyüklüğünde deniz çayırı yok oluyor. Çayırları korursak, iklim değişimi etkisiyle artan şiddetli hava olaylarına bağlı kıyı tahribini azaltma şansımız var.”
