Diyarbakır’ın Kocaköy ilçesinde ince bir sütunla ayakta duran geniş kaya parçası, buzul çağı kalıntısı olarak değerlendiriliyor.
İlçe merkezine yaklaşık 4 kilometre uzaklıktan olan “mantar kaya” veya diğer adıyla “kalkan kaya”, hayrete düşüren yapısıyla dikkat çekiyor. İnce bir sütunla ayakta duran geniş kaya parçası, yıllara meydan okuyor. Antropolog Naci Akdemir, bulunulan yerin sediment tortulu kaya kütlelerinden oluşan bir zemin olduğunu söyledi. Arazinin, Afrika-Arabistan plakasının Avrasya’yı kuzeye doğru itmesiyle oluştuğunu belirten Akdemir, bu arazinin şu anda hem yükseldiğini hem de kuzeye doğru gittiğini ifade etti. Antropolog Akdemir, sürecin aşağı yukarı 250-300 milyon sene önce başlamış bir süreç olduğunu vurgulayarak, “Yükselmeye devam ediyor. Bilginlerin söylediğine göre, ilerleme hızı, tırnakların büyüme hızı kadardır. Yani yılda 10-15 milimetre kadar kuzeye doğru gidiyor. Şu gördüğümüz yapı ise coğrafyacıların ’şeytan masası’ veya ’mantar kayası’ dediği oluşumun tipik ve de en güzel örneklerinden bir tanesidir” dedi.
“Bu oluşumu, buzul çağdan kalma bir yapı olarak görüyorum”
“Bunlar, daha çok su ve rüzgar aşındırmasıyla oluşmakla birlikte, benim kanaatimi göre bu, biraz da buzul çağından kalma bir aşındırmanın eseridir” diyen Akdemir, “Çünkü şu anda bulunduğumuz zemin dikkat edilirse burada su aşındırmasını hatırlatacak herhangi bir su akış çizgisi, deresi yoktur. Dolayısıyla ben, bu oluşumu buzul çağından kalma bir yapı olarak görüyorum. Buzul aşındırması neticesinde meydana gelmiştir. Kalkan kaya diyoruz. Savaş aleti olan kalkana benzetiliyor. Bu kalkan kaya, Kocaköy’ün en önemli simgelerinden bir tanesidir. Yaklaşık 5-6 milyon sene önce bu hale geldi. Çünkü bu süreçte, şimdiki Afrika-Arabistan ile şimdiki Avrasya arasında Atlas Okyanusu ile Hint Okyanusu bir birine bağlayan bir Tetis Denizi vardı. Akdeniz bunun bakiyesi, kalıntısıdır” ifadelerine yer verdi.
