DBB’den Hevsel ve On Gözlü Köprü açıklaması

Diyarbakır Kent Konseyi, 32. Olağan Genel Kurulunu 24 Ocakta Hevsel Bahçeleri ve On Gözlü Köprünün korunması gündemiyle toplayacak.

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, kentin tarihi ve yaşam alanlarının gelecek kuşaklara aktarılması için çalışmalarını sürdürürken, bu alanların korunması için de mücadele ediyor. Son yıllarda kentte ekolojik yıkım ve talanın gözle görülür biçimde arttığına dikkat çekilirken, Hevsel Bahçeleri ve On Gözlü Köprü çevresinde yapılaşma ve ranta karşı mücadele eden Büyükşehir Belediyesi, bu alanın korunması için attığı adımları her geçen gün büyütüyor. Diyarbakır Kent Konseyi 32. Olağan Genel Kurulu, bu kapsamda kentte son dönemde artan izinsiz yapılaşmalar ve işgaller gündemiyle 24 Ocak Cumartesi günü toplanacak. Özellikle Hevsel Bahçeleri ve tarihi On Gözlü Köprü çevresinde yoğunlaşan plansız yapılaşmaların kent dokusuna verdiği zarar, konseyin öncelikli gündem maddeleri arasında yer alacak. Ekolojik yıkımın gündemde olduğu bu süreçte, konunun kentin ana gündemi haline gelmesi gerektiğini vurgulayan akademisyen ve doğa savunucusu Zeki Kanay, Hevsel Bahçeleri ve Dicle Nehrinin önemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Hevsel Bahçeleri ve Dicle Nehri’nin dünyada eşi benzeri olmadığını belirten Kanay, söz konusu alanın antik bir yerleşim yeri olduğuna dikkat çekti. Hevsel Bahçelerinin Yukarı Mezopotamya topraklarında yer aldığını ifade eden Kanay, bahçenin tarihinin 2 bin 600 yıl öncesine dayandığını ve Asur kitâbelerinde bu bahçeden söz edildiğini aktardı. Dünyada bu kadar eski olup günümüze kadar varlığını sürdürebilmiş başka bir bahçe bulunmadığını vurgulayan Kanay, alanın tarihine dair şu bilgileri paylaştı:

’’Bundan bin yıl önce, Mervaniler döneminde Nasır-ı Hüsrev Diyarbakır’a gelir ve şöyle der: ‘Arabistan, Acemistan ve Türkistan’ı gezdim, buralarda Diyarbakır Kalesi gibi bir kaleyi ne gördüm ne de duydum.’ Ayrıca Ulu Cami’de Selçuklu döneminden kalma bir Hevsel Bahçeleri kitabesi bulunur, tarihi 1241’dir. Yine Evliya Çelebi, bu bahçelerden bahsederken burayı ‘Aden Bahçesi’ yani ‘Cennet Bahçesi’ olarak adlandırır.”

1970’li yıllara kadar Diyarbakır halkının geçimini bu bahçelerden sağladığını ifade eden Kanay, “O dönemde Sur içinde de 12 eski bahçe bulunmaktaydı. Kaynaklara göre Hevsel’de tam 107 bahçenin adı geçmektedir. Küçük çiftçiler bu alanlara yerleşmiş ve parça parça ekim yapmışlardır. Bu bahçelerden yılda iki kez ürün alındığı bilinmektedir” dedi.

Hevsel Bahçelerinin 2015 yılında UNESCO Dünya Miras Listesine alındığını hatırlatan Kanay, “O andan itibaren Hevsel sadece bizim değil, tüm dünyanın mirası haline geldi. Hevsel Bahçeleri ve Dicle Vadisi, bu ülke, Mezopotamya ve dünya için onur duyulacak yerlerdir” ifadelerini kullandı.